Türkiye’nin Eurovision Tarihi

Merhaba arkadaşlar bu yazımızda sizlere Türkiye’nin Eurovision tarihi ile ilgili bilgiler sunacağım ve 1975’ten 2012’ye kadar olan maceramızı inceleyeceğim.

1975

1973 yılından itibaren yarışmayı yayınlamaya başlayan TRT, 1975 yılında ilk kez yarışmaya katılım kararı almış ve temsilcinin ulusal final ile seçilmesi kararlaştırılmıştır. Halkın hem Eurovision Şarkı Yarışmasına hem Ulusal Finale ilgisi büyüktür, aynı şekilde tüm besteciler, söz yazarları ve şarkıcıların da çok büyük ilgisi ile karşılaşılmıştır. Türkiye Ulusal Finali iki aşamalı gerçeklemiştir. Bir tarafta TRT jürisinin oyları, diğer yanda halkın posta kartları ile yolladığı oylar. Ulusal Final yapıldığında karmaşık bir durum ortaya çıkmıştı Halkın 1.si Ali Rıza Binboğa ve şarkısı “Yarınlar”, jürinin 1.si ise Semiha Yankı ve Seninle Bir Dakika şarkısıydı. Ortalama oylarda ise Cici Kızlar “Delisin” adlı şarkıları ile önde geliyordu. Sonunda Semiha Yankı ve Cici Kızlar’dan Bilgen Bengü kura çektiler ve Semiha Yankı Seninle Bir Dakika ile Türkiye’nin ilk Eurovision Temsilcisi oldu. Seninle Bir Dakika şarkısının sözleri Münir Ebcioğlu bestesi ise Kemal Ebcioğluna aitti.

22 Mart 1975 tarihinde İsveç’in Stockholm kentinde yapılan 20.Eurovision Şarkı Yarışmasına ilk kez büyük umutlar ve büyük bir ilgilyle katılan Türkiye, Semiha Yankı ve parçası Seninle bir dakika ile yalnızca Monako’dan 3 puan alarak sonuncu olmuştur.  O yıl yarışmaya katılmayan Yunanistan sebep olarak Türkiye’yi göstermiştir. İlerleyen yıllarda Seninle Bir Dakika parçası bir Eurovision kültü olacaktır o yıl düşük puan almasının nedeninin Kıbrıs Barış Harekatı olduğu düşünülür.

1978

1975’te alınan kötü sonuçtan sonra TRT iki yıl sonra yarışmaya geri dönmeye karar vermiş ve yine bir Ulusal Final Yapmıştır. Ulusal Finali Nilüfer ve Grup Nazar Sevince adlı parçayla kazanmıştır. Pariste yapılan 23.Eurovision Şarkı Yarışması da Türkiye için pek iyi geçmemişti yalnızca 2 puan toplayan Türkiye 18. oluyordu ve sonuncu olmaktan 0 puanlı Norveç sayesinde kurtuluyordu. Gecenin kazananı ise İsrail’di.

1979

Her ne kadar 1979 yılındaki yarışmaya son anda TRT çekildiğinden dolayı katılamamış olsak da, o yıl TRT yarışmaya katılımını onaylamış ve Ulusal Final düzenlemişti. Ulusal Finalin kazananı Maria Rita Epik ve 21.Peron şarkıları ise Seviyorum idi ancak TRT Dışişleri Bakanlığının önerisi ile yarışmanın Kudüs’te yapılacak olması nedeniyle yarışmadan çekildiğini açıklamıştır.

1980

1980 yılında TRT sanatçıyı iç seçim yolu ile belirlemiş ve Ajda Pekkan Türkiye’yi yarışmada temsil edecek kişi olmuştur. 3 şarkılık bir ulusal finalin ardından Petrol şarkısı galip gelmiş, Ajda Pekkan ve Petrol Hollanda’daki yarışmada 23 puan toplayarak 15.olmuştur. Türkiye ilk kez 12 tam puanı yarışmaya ilk ve son kez katılan Fas’tan almıştır.

1981

1981 yılında şarkımız yine bir Ulusal Final ile belirlenmiş ve Modern Folk Üçlüsü&Zerrin Özer şarkıları Dönme Dolap ile Türkiye’yi temsil etme şansını kazanmıştı. Ancak yarışma öncesi kadro değişmiş ve Modern Folk Üçlüsü ve Ayşegül Aldinç yarışmaya katılmıştır. Dublin’de yapılan yarışmada Türkiye 9 puan ile 18. Olmuştur ve yine umduğunu bulamamıştır. Gecenin kazananı Birleşik Krallık olmuştur.

1982

1982 yılındaki yarışma için TRT yine bir ulusal final düzenlemiş ve bunun sonucunda Neco ve parçası Hani Türkiye’yi temsil etmeye hak kazanmıştır. Birleşik Krallık’ta düzenlenen yarışmada Neco ve şarkısı Hani 20 puanla 15.olmuştur.

1983

1983 yılına gelindiğinde TRT Ulusal Final ile temsilci seçmeye devam etmektedir. Bu yılda ulusal finale alınan Opera,Heyamola,Atlantis gibi şarkılar ile Avrupalıların akılda kalacak şarkı isimlerinin tercih edildiği görülmüştür. Ulusal Finalin kazananı Çetin Alp&The Short Wawes ile Opera olmuştur. Eurovision gecesi Türkiye için büyük bir hezimet olmuştur Avrupai tarzda bir şarkı ile başarılı olacağını düşünen ancak 0 puanda kalan Türkiye diğer 0 puanda kalan İspanya ile beraber sonunculuğu paylaşmışlardır.

1984

1984 yılında TRT ulusal finalini kazanan isim Beş Yıl Önce On Yıl Sonra ve Halay adlı şarkı olmuştu. Şarkıyı aslında Sezen Aksu okuyacaktı, ancak sonradan Beş Yıl Önce On Yıl Sonra grubuna bıraktı. Ulusal Finalde Arif Sağ ve sazını kullanan Beş Yıl Önce On Yıl Sonra Avrupa’nın sazdan anlamayacağını düşünerek yarışmaya sazsız gitti Türkiye o yıl geçen senenin tam tersi bir taktik uyguluyor yerel etnik ezgiler olan Halayı yolluyordu. Yarışma gecesi 37 puan toplayarak 12.olan Türkiye en iyi derecesini almış oluyordu.

1985

1985 yılında ulusal finali kazanan isim Mazhar-Fuat-Özkan üçlüsü ve şarkıları Aşık Oldum olmuştu. Daha sonra şarkılarının ismini Diday Diday Day olarak değiştirdiler. İsveçli sunucunun Mazhar-Fuat-Özkan üçlüsüne MFÖ demesi ile grup daha sonra MFÖ adı ile anılmaya başlandı. 1985 Eurovision Şarkı Yarışmasında Türkiye yine fena sayılamayacak bir sonuç alıyor ve 36 puan ile 14.oluyordu. Yarışmanın kazananı ise Norveç’ti.

1986

1986 yılında ulusal finalde ipi göğüsleyen isim Klips ve Onlar grubu ve şarkıları Halley olmuştu. Onlar grubundan Seden Kutlubay yarışmaya katılamayacağını açıklayınca yerine Candan Erçetin geçmişti. Norveç’te yapılan 1986 Eurovision Şarkı Yarışmasında Türkiye o zamana kadarki en iyi sonucunu almış, ilk 10’a girmiş ve 53 puanla 9.olmuştur. Bu Türkiye’de büyük coşkuyla karşılanmıştır.

1987

1987 yılında Türkiye’yi temsil eden isim Seyyal Taner&Grup Lokomotif ve şarkıları Şarkım Sevgi Üstüne idi. O yıl da Türkiye için büyük hezimet oluyordu. Geçen yılki en iyi sonuçtan sonra Türkiye 1983’deki gibi bir kez daha 0 puanla sonuncu oluyordu. Yarışmayı ise Eurovision’un en genç birincisi unvanını sonsuza kadar elinde tutacak olan Belçika’ya zaferi getiren 13 yaşındaki Sandra Kim kazanıyordu.

1988

1988 yılında Türkiye şansını bir kez daha MFÖ ile denemeye karar vermişti. Sufi adlı parça ile ulusal finali kazanan MFÖ yarışma gecesi ise 36 puanla 15.oluyordu. Gecenin kazananı ise daha sonra dünyaca ünlü bir sanatçı olacak Celine Dion’un temsil ettiği İsviçre’ydi.

1989

1989 yılına gelindiğinde Türkiye şansını Grup Pan ve şarkısı Bana Bana ile deniyordu bu yılda şarkıda etnik esintiler vardı ve müzik otoriteleri tarafından özellikle şarkının düzenlemesi çok beğenilmişti. Ancak yarışmada başarılı olamadı ve 5 puan ile 22 ülke arasından 21. Olabildi. Kazanan ise Rock Me şarkısı ile Riva grubu yani Yugoslavya olmuştur.

1990

1990 yılına gelindiğinde ulusal finali Kayahan ve Gözlerinin Hapsindeyim şarkısı rekor puanla kazanıyordu. Türk Halkının en sevdiği Eurovision şarkılarımızdan olan gözlerinin hapsindeyim o yıl yarışmada 21 puanla 17.oluyordu. Kazanan ise İtalya’ydı.

1991

1991 Eurovision Şarkı Yarışmasında Türkiye’yi İzel Çeliköz Can Uğurluer ve Reyhan Karaca İki Dakika isimli şarkı ile temsil edeceklerdi. Yarışma gecesi 44 puanla 12.olan Türkiye, iyi sayılabilecek bir derece alıyordu. Eşit puanlar ile zirvede olan İsveç ve Fransa’dan ise İsveç Kazanan Carola birinci olarak ilan ediliyordu.

1992

1992 yılında Ulusal Finali Kazanan isim Aylin Vatankoş ve Yaz Bitti isimli şarkısı oluyordu. Eurovision gecesi Türkiye Yaz Bitti ile 17 puan ile 19. Olurken İrlanda’nın altın çağı başlıyor ve üç kez arka arkaya kazanacağı zaferlerden ilkini alıyordu.

1993

1993 yılında Ulusal Finale katılan isimler tamamen amatör isimler olmaya başlamıştı, basın ve şarkıcılar artık yarışmaya ilgisizdi. Ulusal Finali genç şarkıcı Burak Aydos ve Esmer Yarim adlı şarkısı kazanıyordu. İrlanda’da yapılan yarışmada Burak Aydos ve Esmer Yarim 10 puanla 21.oluyor ve artan ülke sayısından sonra konulan son 5 ülke bir sonraki yarışmaya katılma hakkını kaybeder kuralı sonucunda 1994 yılında yarışmaya katılma hakkını kaybediyordu.

1995

Bir yıl sonra yarışmaya geri dönen Türkiye’yi daha önce 1989 yarışmasında Grup Pan’ın içinde solist olarak temsil eden Arzu Ece ve şarkısı Sev temsil ediyordu. Türkiye 21 puanla 16.oluyordu. kazanan ise daha sonra bir Eurovision kültü olacak Nocturne parçası ile Secret Garden oluyor ve Norveç’e zaferi getiriyordu.

1996

1996 yılına gelindiğinde Şebnem Paker ve 5.Mevsim Türkiye’yi temsil etme hakkını kazanıyordu, ancak yarışmaya katılım arttığı için Eurovision gecesinden daha önce katılan ülkeler arasında ön eleme yarışması yapılmış ve Türkiye burada 29 ülke arasında 7.olarak finale katılma hakkı elde etmiş, sonda yer alan 7 ülke elenmiş ve Eurovision’a katılamamıştı. Final gecesi ise 57 puan ile 12.olan Türkiye, Şebnem Paker ve 5.Mevsim ile kendine göre iyi bir sonuç alıyordu.

1997

1997 yılında Türkiye’de ilk kez bir sanatçı ulusal finali üst üste kazanıyor ve Şebnem Paker, Dinle parçası ile yeniden Eurovision yolcusu oluyordu. Artık basının pek ilgili olmadığı yarışmaya sessizce giden Türkiye ve Şebnem Paker yarışma gecesi bir rekor kırıyor ve Türkiye 121 puan ile Birleşik Krallık ve İrlanda’nın ardından 3.oluyordu. Türkiye’nin bu yıllar sonra gelen başarısı yarışmaya ilgiyi yeniden arttırıyordu.

1998

1998 yılında Tüzmen’in Unutamazsın şarkısı ile temsil edilen Türkiye 25 puanla 14.oluyor ve geçen yıla göre sönük bir derece alıyordu. Yarışmanın kazananı ise Diva adlı şarkısı ile Dana International yani İsrail oluyordu. Bu yıl Eurovision Şarkı Yarışması’ndaki canlı orkestranın son yılı olmuştur.

1999

1999 yılında Ulusal Finali kazana Tuba Önal ve Grup Mistik, Dön Artık adlı şarkı ile Türkiye’yi temsil ediyor 21 puanla 16.oluyordu. Ulusal Finalde 2.olan Ferya Başel ve şarkısı Unuttuğumu Sandığın Anda şarkısı ise OGAE Şarkı Yarışmasında Türkiye’yi temsil etmiş ve 16 ülkeyi geride bırakarak 1.olmuştur.

2000

2000 yılına geldiğinde birçok ülke televoting sistemine geçmişti. Türkiye’yi temsil edecek isim ve şarkısı ise Pınar Ayhan ve Grup S.O.S – Yorgunum Anla idi. 1999 yılında anadil zorunluluğun kaldırılmasının ardından ülkeler İngilizce şarkılar yollayıp başarılı olmaya başlamıştı. TRT bu duruma pek sıcak bakmasa da nakaratların İngilizce okunmasına izin vermiş ve Türkiye ilk kez yarı İngilizce yarı Türkçe bir şarkı ile temsil edilmiş ve 59 puanla 10.olmuştur. yarışmanın kazananı ise Danimarka’dır.

2001

2001 yılına geldiğinde TRT Ulusal Final yöntemi ile temsilci belirlemeye devam ediyordu ve Sedat Yüce ve Sevgiliye Son adlı parça Türkiye’yi temsil etmeye hak kazanıyor, ulusal finalde tamamen Türkçe olan parça yarışma gecesi yine geçen yılki gibi yarı İngilizce yarı Türkçe olarak yarışıyor ve 41 puanla 11.oluyordu. Gecenin kazananı Estonya ise ilk kez 1. Olan ülkeler serisini açmış oluyordu. Bundan sonra 2009’a kadar hiç birinci olamayan ülkeler birinci olacaktı.

2002

2002 yılında Buket Bengisu ve Grup Safir şarkıları Leylaklar Soldu Kalbinde ile Türkiye’yi temsil eden isim oluyor, yine ulusal finalde tamamen Türkçe olan şarkı yarışmada yarı İngilizce yarı Türkçe olarak yarışıyordu. Fakat bu sefer hesap tutmuyor ve 29 puanla 16.lıkta kalıyorduk.

2003

Ve geldik Büyük Zaferi sonunda elde ettiğimiz yıla…

2003 yılında TRT klasik Ulusal Final usulünden vazgeçmiş ve şarkıcıya teklif götürmüştür. Sertab Erener gelen teklifi kabul etmiş ve sözleri Demir Demirkan’a, müziği kendisi ve Demir Demirkan’a ait olan tamamen İngilizce Everway That I Can ile Türkiye’yi temsil edeceğini açıklamıştır. Şarkı tamamen İngilizce oluşundan klibine kadar bazılarınca eleştirilmiş olsa da yarışmanın yapılacağı Letonya’ya favorilerden biri olarak gitmiştir. Yarışma gecesi oylama Türkiye, Rusya ve Belçika arasında kıran kırana geçmiştir. Son ülke Slovenya, Belçika’ya 3, Türkiye’ye 10 puan verince Türkiye 28 yıldır beklediği zaferi Sertab Erener ile almıştır. 167 puan ile 1. Olan Türkiye Ev Sahibi olmaya sonunda hak kazanmıştır. Everway That I Can de Eurovision’un en büyük hitlerinden biri olmuştur.

2004

2004 yılında ev sahibi Türkiye idi ve TRT yarışmayı İstanbul’da Abdi İpekçi Spor Kompleksi’nde yapmayı kararlaştırdı. 2004 yılında Eurovision ilk kez 2 gece olacaktı katılımın çok artması sebebi ile yarı finalli sisteme katılmış geçen yılın ilk 10’u ve referans ülkeleri direk finaldeyken kalan ülkeler yarı finalde yarışmış ve 10 ülke finale çıkmıştı. Ayrıca daha sonra Eurovision’un resmi logosu olan Eurovision kalbi Türkiye’nin 2004 yılı için hazırladığı logosu idi. Ayrıca ‘Under The Same Sky’ slogan olarak seçilmişti. 2004 yılında yine sanatçı görevlendiren TRT Athena grubunu görevlendirmiş ve Athena grubunun yaptığı üç şarkı Halk tarafından oylanmış, For Real şarkısı büyük bir fark ile seçilmiştir. Eurovision gecesi Athena For Real şarkısı ile 195 puan toplayarak Türkiye’nin aldığı en çok puan rekorunu kırıyor ve ev sahibi olarak 4.oluyordu. Yarışmayı ise Ruslana Wild Dances ile Ukrayna adına kazanıyordu.

2005

TRT 2005 yılında eski adetine geri dönmüş ve Ulusal Final düzenlemişti. Bu Türkiye’nin son ulusal finali idi. Ulusal finalde yarışan şarkılar arasından Gülseren ve Rimi Rimi Ley Türkiye’yi Kiev’de temsil etme hakkını kazandı. Şarkı ile ilgili birçok eleştiri belirtildi. Bir önceki yıl ilk 10’da olduğu için direkt finalde yarışan Türkiye, Gülseren ve Rimi Rimi Ley ile 92 puanla 13.oluyor ve 2 yıldır süren başarı tablosunu yine bozuyordu. Yarışmayı ise komşumuz Yunanistan ve Helena Paparizou, My Number One şarkısı ile kazanıyor ve Türkiye’den de 12’yi alıyordu.

2006

TRT 2006 yılında yeniden iç seçim sistemine döndü ve Sibel Tüzün’e teklif götürdü. Teklif götürülen Sibel Tüzün şarkılarını TRT’ye sundu ve Süper Star Türkiye’nin 2006 şarkısı seçildi. Sibel Tüzün şarkıyı İngilizce hazırlamıştı ancak TRT Türkçe olmasında diretiyordu. Sibel Tüzün şarkıyı provalarda İngilizce söylese de yarı finalde Türkçe, finalin tek nakaratında ise İngilizce okumuş ve şarkı Türkçe, İngilizce olarak kayıtlara geçmiştir. İlk kez yarı finale katılan türkiye 91 puanla 8.olarak finale çıkıyor ve finalde de 91 puanla 11.oluyordu.

2007

2007 yılında TRT Kenan Doğulu’ya teklif götürüyordu. Kenan Doğulu teklifi kabul edip Shake It Up Şekerim şarkısı ile yarışmaya katılacağını açıklıyordu. Şarkımız 2 yıl aradan sonra yine tamamen İngilizce idi Kenan Doğulu yarışmanın favorilerinden biriydi. Şarkısı, şovu ve kıyafetleri beğenilmişti. Yarı finalden 198 puanla 3.olarak finale yükselen Türkiye, finalde 163 puanla 4.oluyordu ve yeniden TOP 5’e dönüyordu. Yarışmanın kazananı ise tamamen Sırpça olan şarkısı Molitva ile Sırbistan adına yarışan Maria Şerifoviç idi.

2008

2008 Eurovision Şarkı Yarışması için TRT yine temsilciyi görevlendirme usulü seçmiş ve Mor ve Ötesi temsilcimiz olmuştur. Gruo Deli isimli tamamen Türkçe bir parça ile yarışmaya katılamaya karar vermiştir. Yarı finalde 85 puanla 7.olan türkiye finalde de 138 puanla 7.olarak yarışmayı tamamlamıştır. Bu yarışmada ilk kez 2 yarı finalli sistem uygulanmıştır.

2009

2009 yılında TRT yine görevlendirme yöntemini kullanmış ve Hadise temsilcimiz olarak seçilmişti. Hadise TRT’ye üç şarkı sunmuş, seçilen şarkı TRT’nin yılbaşı özel programında gösterilmiş ve Türkiye şarkısını seçen ilk ülke olmuştur. Hadise Düm Tek Tek adlı tamamı İngilizce parça ile Türkiye’yi temsil edecekti. Moskova’ya favorilerden biri olarak giden Hadise, yoğun promosyon turu nedeniyle tam yarışma haftası hastalanmıştı. Buna rağmen Türkiye’ye yarı finalde 172 puanla 2.lik, finalde de 177 puanla 4.lük getirerek büyük başarı sağlamıştır. Yarışmayı Norveç adına yarışan Alexander Rybak ve şarkısı Fairytale kazanmıştır. Şarkı daha sonra Eurovision kültlerinden biri olacak, bir dönem herkesin telefonunun zil sesi olarak kalacaktır. 2009 yılından itibaren %100 Halk Oyundan %50 Jüri %50 Halk Oyu sistemine dönülmüş ve Türkiye’nin yarışmadan çekilme gerekçelerinden biri oluşmuştu.

2010

2010 yılında TRT tarafından seçilen maNga grubu ve şarkıları We Could Be The Same Türkiye’yi yine favori ülkelerden biri yapmış ve fanlar tarafından oldukça beğenilmiştir. Yarı finalde 118 puan ile 1.olan türkiye finalde de kazanan ülke almanya’nın ardından 170 puanla 2.olmuştur. Türkiye ilk kez bu dereceleri almıştır.

2011

2011 yılında görevlendirme ile seçilen Yüksek Sadakat ve şarkıları Live It Up ile yarışmaya giden Türkiye, hiç beklemediği bir hezimet yaşadı. Yarışmanın 1.yarı finalinde yarışan Türkiye, yarı final sisteminin geldiği 2004 yılından beri ilk kez yarı finalde elenerek finali göremedi. Türkiye Live It Up ile 47 puan alarak yarı finalde 13.olmuştu. Yarışmayı ise 2008 yılından beri katılan Eurovision’un yeni ülkelerinden Kardeş Ülke Azerbaycan adına yarışan Ell&Nikki ikilisi Running Scared adlı parçaları ile kazandı.

2012

2012 yılında yarışma Kardeş Ülke Azerbaycan’da yapılıyordu ve Türkiye son kez katıldığı yarışma için Can Bonomo’yu görevlendirmişti. Can Bonomo şarkısı Love Me Back’i şubat ayında tanıttı ve fanlar tarafından beğenildi. Bakü’de yarışma esnasında ve provalarda büyük destek gören Türkiye, beğenilen şarkısı sempatik şarkıcısı, ilginç ve güzel bulunan sahne şovu ile yarı finalden 80 puanla 5.olarak çıktı ve finalde de 112 puanla 7.oldu. Bakü’de yarışmayı İsveç adına yarışan Loreen Euphoria şarkısı ile kazandı ve Eurovision bir kült şarkısını daha repertuarına katmış oldu.

Related Post

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir